परभणी, (प्रतिनिधी): यंदा अल निनोच्या प्रभावामुळे मराठवाड्यात पाऊस कमी पडला. त्यामुळे येथे उन्हाळ्यात संभाव्य चारा आणि पाणीटंचाई लक्षात घेता राज्य शासनाने रब्बी हंगामातील पशुचारा आणि पिण्याच्या पाण्याची उपाययोजना करण्यासाठी जायकवाडी धरणातून रब्बी हंगामाकरिता दोन्ही कालव्यांद्वारे ३३०० क्युसेस पाणी वितरण सुरू केले आहे. त्यामुळे परभणी जिल्ह्यातील शेतीला डाव्या कालव्याद्वारे पाण्याचे आवर्तन सोडण्यात आले आहे.
नाथसागर जलाशयातून सोडण्यात आलेल्या पाण्याचे उजवा (११०० क्युसेस) व डाव्या कालव्याच्या माध्यमातून (२२०० क्युसेस) एकूण ३३०० क्युसेस वितरण होत आहे. या पाण्याच्या आवर्तनावर अवलंबून असलेल्या शेतकऱ्यांना यामुळे आधार मिळाला आहे. डाव्या कालव्याद्वारे सोडण्यात आलेला विसर्ग परभणी जिल्ह्यात पोहचला असून, जिल्ह्यातील रब्बी हंगामाला सिंचनाचे बळ मिळाले असल्याने शेतकरी रब्बी हंगामातील पिकांना पाणी देण्याकामी गुंतला आहे. अल निनोमुळे उद्भवलेल्या संभाव्य टंचाईच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांनी प्रथम प्राधान्याने अन्नधान्य व चारा पिकांची लागवड करून घ्यावे. जायकवाडी प्रकल्पांतर्गत सर्व लाभधारकांनी पाणी वापराबाबत आवश्यक सहकार्य करण्याचे आवाहन नुकतेच जलसंपदा विभागाने केले आहे.
जायकवाडी प्रकल्पातील उपलब्ध पाणीसाठ्यानुसार रब्बी हंगामात तीन पाणीपाळ्या देण्याचे नियोजन करण्यात आले आहे. रब्बी हंगामातील ज्वारी, गहू, इतर अन्नधान्य तसेच चारा पिकांसाठी 15 ऑक्टोबर 2026 ते 28 फेब्रुवारी 2027 या कालावधीत कालव्याद्वारे तसेच मंजूर उपसा सिंचन योजनांद्वारे पाणी उपलब्ध करून देण्यात येणार आहे. यासाठी जलसंपदा विभागाने नुकतेच शेतक-यांकडून पाण्याची मागणी करणारे अर्ज मागवले आहेत.
यंदाच्या हंगामात पावसाचे असमान वितरण आणि काही भागांतील पाणीटंचाई यामुळे शेतीसमोरील आव्हाने लक्षात घेऊन राज्य शासनाकडून उपलब्ध जलसाठ्याचा काटेकोर वापर करून शेती व पिण्याच्या पाण्याची गरज भागविण्याला प्राधान्य देण्यात येत आहे. जायकवाडीच्या कालव्यांमधून सुरू झालेले पाणी वितरण रब्बी पिकांच्या वाढीसाठी महत्त्वाचे ठरणार आहे.
जायकवाडी धरणाचा पाणीपुरवठा हा शेतीबरोबरच अनेक शहरांच्या आणि गावांच्या पिण्याच्या पाण्याचा महत्त्वाचा आधार आहे. त्यामुळे उपलब्ध पाण्याचा वापर नियोजनबद्ध पद्धतीने करणे आवश्यक आहे. पिण्याच्या पाण्याची गरज सुरक्षित ठेवत सिंचनासाठीही पाणी उपलब्ध करून देण्याच्या दृष्टीने आवर्तनांचे नियोजन करण्यात आले आहे.
जायकवाडीच्या कालव्यांमधून सुरू झालेल्या पाणी वितरणामुळे रब्बी हंगामातील पिकांना आवश्यक ओलावा मिळण्यास मदत होणार असून, उपलब्ध जलसाठ्याच्या योग्य व्यवस्थापनातून शेती आणि पिण्याच्या पाण्याच्या गरजा संतुलित ठेवण्याचा प्रयत्न केला जात आहे.
*_नुकतेच दोन्ही कालव्यांतून ३३०० क्युसेस विसर्ग (उजव्या कालव्यातून ११०० तर डाव्या कालव्यातून २२०० क्युसेस प्रमाणे) रब्बीसाठी सुरु करण्यात आला असून मराठवाड्यातील ५८ हजार ६०० हेक्टर क्षेत्राला त्याचा लाभ होईल. हे क्षेत्र छत्रपती संभाजीनगर जिल्हा(विशेषतः पैठण तालुका), जालना, परभणी, नांदेड या जिल्ह्यातील असेल. शेतकऱ्यांच्या हाता तोंडाशी आलेला घास वाचवण्यात यश येईल._*
*******