परभणी जिल्ह्यासाठी १२ हजार ७१० मिनीकिट्सचे उद्दिष्ट. दुष्काळसदृश परिस्थितीत ज्वारी लागवडीला प्रोत्साहन
परभणी, ( प्रतिनिधी) — जिल्ह्यातील कमी पर्जन्यमान आणि दुष्काळसदृश परिस्थितीच्या पार्श्वभूमीवर शेतकऱ्यांना दिलासा देण्यासाठी राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा व पोषण उप अभियानांतर्गत पौष्टिक तृणधान्य (रब्बी ज्वारी) बियाणे मिनीकिट वितरण योजना सन २०२६-२७ या वर्षासाठी राबविण्यात येत आहे. या योजनेअंतर्गत परभणी जिल्ह्यासाठी १२ हजार ७१० बियाणे मिनीकिट्स, म्हणजेच एकूण ५०८.४० क्विंटल बियाण्यांचे उद्दिष्ट मंजूर करण्यात आले आहे. या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी (MahaDBT) पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज नोंदणी करावी, असे आवाहन जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी भास्कर कोळेकर यांनी केले आहे.
जिल्ह्यात यंदा कमी पर्जन्यमानामुळे शेतीसमोर अनेक आव्हाने निर्माण झाली आहेत. पाणीटंचाई, उपलब्ध कृषी निविष्ठांचा मर्यादित साठा आणि पिकांच्या उत्पादनावर होणारे संभाव्य प्रतिकूल परिणाम लक्षात घेता शेतकऱ्यांनी कमी पाण्यात येणाऱ्या पिकांच्या लागवडीला प्राधान्य देणे आवश्यक आहे. या परिस्थितीत रब्बी ज्वारी हे महत्त्वाचे अन्नधान्य आणि चारा पीक असल्याने त्याच्या लागवडीखालील क्षेत्र वाढविणे गरजेचे आहे. या उद्देशाने सुधारित वाणांच्या बियाण्यांचा प्रसार करून ज्वारीची उत्पादकता वाढविण्यासाठी शासनाकडून बियाणे मिनीकिट वितरण कार्यक्रम राबविण्यात येत आहे.
*सुधारित वाणांच्या बियाण्यांचा होणार प्रसार*
राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा व पोषण उप अभियानांतर्गत पौष्टिक तृणधान्य या घटकातून रब्बी ज्वारीच्या दहा वर्षांच्या आतील सुधारित वाणांचा प्रसार करण्यात येणार आहे. सुधारित बियाण्यांच्या वापरामुळे पीक उत्पादनात वाढ करण्यास मदत होईल. तसेच कमी पर्जन्यमानाच्या परिस्थितीत उपलब्ध संसाधनांचा योग्य वापर करून शेतीचे नियोजन करण्यास शेतकऱ्यांना प्रोत्साहन मिळणार आहे.
रब्बी ज्वारी हे तुलनेने कमी पाण्यात येणारे पीक असल्यामुळे पाणीटंचाईच्या परिस्थितीत त्याची लागवड फायदेशीर ठरू शकते. ज्वारीपासून अन्नधान्याबरोबरच जनावरांसाठी चारा उपलब्ध होत असल्याने या पिकाला शेतकऱ्यांच्या दृष्टीने विशेष महत्त्व आहे. त्यामुळे या योजनेच्या माध्यमातून ज्वारी लागवडीला चालना देण्याचा कृषी विभागाचा प्रयत्न आहे.
*प्रत्येक मिनीकिटमध्ये चार किलो बियाणे*
या योजनेअंतर्गत वितरित करण्यात येणाऱ्या प्रत्येक मिनीकिटमध्ये चार किलो प्रक्रिया केलेले सुधारित वाणाचे ज्वारी बियाणे, जैविक खताचे पाकीट तसेच पीक लागवड तंत्रज्ञानासंबंधी माहितीपत्रक समाविष्ट असणार आहे. त्यामुळे शेतकऱ्यांना सुधारित बियाण्यांसोबतच पीक व्यवस्थापनासाठी आवश्यक तांत्रिक माहितीही उपलब्ध होणार आहे.
परभणी जिल्ह्यासाठी मंजूर करण्यात आलेल्या १२ हजार ७१० मिनीकिट्सच्या माध्यमातून एकूण ५०८.४० क्विंटल बियाण्यांचे वितरण करण्याचे नियोजन आहे. कमी पाण्यात उत्पादन देणाऱ्या रब्बी ज्वारीच्या लागवडीला प्रोत्साहन देऊन शेतकऱ्यांचे संभाव्य आर्थिक नुकसान कमी करण्यास आणि उपलब्ध कृषी संसाधनांचा कार्यक्षम वापर करण्यास या योजनेची मदत होणार आहे.
*महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज आवश्यक*
या योजनेसाठी लाभार्थी शेतकऱ्यांची निवड महाडीबीटी पोर्टलद्वारे प्रथम येणाऱ्यास प्रथम प्राधान्य या तत्त्वावर करण्यात येणार आहे. त्यामुळे इच्छुक शेतकऱ्यांनी महाडीबीटी पोर्टलवर (MahaDBT) ऑनलाइन अर्ज नोंदणी करावी. अर्ज करताना आवश्यक माहिती अचूक भरावी आणि पोर्टलवरील सूचनांचे पालन करावे.
योजनेसाठी पात्र ठरलेल्या आणि निवड झालेल्या शेतकऱ्यांना १० नोव्हेंबर २०२६ पूर्वी नियोजनबद्ध पद्धतीने बियाणे मिनीकिट्सचे वितरण करण्यात येणार आहे. त्यामुळे योजनेचा लाभ घेऊ इच्छिणाऱ्या शेतकऱ्यांनी अर्ज प्रक्रियेत विलंब न करता आवश्यक कार्यवाही पूर्ण करावी.
कमी पाण्यातील पिकांच्या लागवडीला प्राधान्य द्या
दुष्काळसदृश परिस्थितीत शेतीचे नियोजन करताना पाण्याची उपलब्धता, जमिनीचा प्रकार आणि स्थानिक हवामान यांचा विचार करून पिकांची निवड करणे महत्त्वाचे आहे. रब्बी ज्वारीसारख्या कमी पाण्यात येणाऱ्या पिकांच्या लागवडीला प्रोत्साहन दिल्यास उपलब्ध संसाधनांचा योग्य वापर करण्यास मदत होऊ शकते. तसेच अन्नधान्य उत्पादनाबरोबरच पशुधनासाठी चारा उपलब्ध होण्यासही हातभार लागतो.
परभणी जिल्ह्यातील शेतकऱ्यांनी राष्ट्रीय अन्न सुरक्षा व पोषण उप अभियानांतर्गत रब्बी ज्वारी बियाणे मिनीकिट वितरण योजनेचा लाभ घ्यावा. महाडीबीटी पोर्टलवर ऑनलाइन अर्ज करून योजनेत सहभागी व्हावे आणि स्थानिक परिस्थितीनुसार रब्बी ज्वारीच्या पेरणीचे योग्य नियोजन करावे, असे आवाहन जिल्हा अधीक्षक कृषी अधिकारी भास्कर कोळेकर यांनी केले आहे.
***